Μετά από κλήση από έναν πελάτη ο οποίος παραπονέθηκε ότι δεν έχει επαρκή ψύξη στο χώρο του από την αντλία θερμότητας και επιθεώρηση διαπιστώσαμε ότι ενώ το σύστημα ήταν ρυθμισμένο στους 23°C ο χώρος ήταν στους 28°C. Μετά από έλεγχο, το στοιχείο του εξαμτιστή, το φίλτρο αέρα και το στοιχείου του συμπυκνωτή ήταν καθαρά και δεν παρουσίαζαν κανένα πρόβλημα
Έγιναν οι παρακάτω μετρήσεις:
Ψυκτικό ρευστό: R410A
Εξωτερική θερμοκρασία περιβάλλοντος: 34°C
Θερμοκρασία χώρου: 28°C
Θερμοκρασία αέρα παροχής: 18,3°C
Πίεση αναρρόφησης: 7,2 bar
Πίεση κατάθλιψης: 21,2 bar
Θερμοκρασία γραμμής αναρρόφησης: 15,5°C
Θερμοκρασία γραμμής υγράς: 31,5°C
Υπερθέρμανση: 14,7°C
Υπόψυξη: 4,9°C
Mε βάση τις μετρήσεις αυτές, φαίνεται ότι πιθανόν υπάρχει πρόβλημα με το φίλτρο αφύγρανσης. Ο λόγος που υποθέτουμε ότι είναι αυτό το πρόβλημα είναι το γεγονός ότι η θερμοκρασία της γραμμής της υγράς είναι μικρότερη από τη θερμοκρασία περιβάλλοντος κατά 2,5°C. Όταν ένα σύστημα λειτουργεί κανονικά δεν γίνεται η θερμοκρασία της γραμμής της υγράς να είναι χαμηλότερη από τη θερμοκρασία περιβάλλοντος καθώς το σύστημα πρέπει να αποβάλλει θερμότητα στο περιβάλλον και αυτό απαιτεί η θερμοκρασία περιβάλλοντος να είναι χαμηλότερη από τη θερμοκρασία συμπύκνωσης. Για να βεβαιωθούμε ότι έχει πρόβλημα το φίλτρο αφύγρανσης μετρά με διαφορά θερμοκρασίας στην είσοδο και την έξοδό του ή οποία πρέπει να είναι μεγαλύτερη από 2°C. Άλλος λόγος που μπορεί να συμβαίνει αυτό είναι κάποιος περιορισμός στη γραμμή υγράς πριν από το σημείο μέτρησης κάτι που θα οδηγούσε σε πτώση πίεσης και δημιουργία flash gas που λόγω εκτόνωσης θα έριχνε την θερμοκρασία. Τέλος υπάρχει το ενδεχόμενο το ψυκτικό ρευστό που υπάρχει στο σύστημα να μην είναι R410A (ενδεχομένως να είναι και μείγμα με κάποιο άλλο ψυκτικό ρευστό).
Ποια είναι τα βήματα που πρέπει να ακολουθήσω για να κάνω μια καλή συντήρηση σε μία παγομηχανή και κάθε πότε πρέπει να γίνεται;
Είναι σύνηθες φαινόμενο η πρώτη φορά που ανοίγεται μία παγομηχανή μετά την εγκατάστασή της να είναι μετά από τρία χρόνια καλής λειτουργίας οπότε παρουσίασε πρόβλημα. Ο ιδιοκτήτης δεν έχει γνώση της συντήρησης και απολύμανσης που απαιτεί η παγομηχανή όσο συνεχίζει και παράγει πάγο. Είναι χρέος λοιπόν των τεχνικών να ενημερώνουν τους πελάτες τους για τις ανάγκες συντήρησης μίας παγομηχανής. Για να γίνεται πιο πειστικοί δείξτε στον πελάτη την κατάσταση του εσωτερικού της μηχανής.
Σε περίπτωση κλήσης για βλάβη μίας παγομηχανής, η σύνδεση των μανομέτρων είναι η τελευταία ενέργεια που απαιτείται. Αρχικά θα πρέπει να γίνει έλεγχος ότι η εγκατάσταση της παγομηχανής έχει γίνει με βάση τις προδιαγραφές του κατασκευαστή. Ελέγχουμε την διάμετρο της γραμμής νερού, την τάση και ένταση που πρέπει να έχει ο συμπιεστής, την θερμοκρασία περιβάλλοντος στο σημείο που είναι τοποθετημένη η παγομηχανή, την αποχέτευση και το σωληνοδίκτυο του ψυκτικού ρευστού. Δεν είναι λίγες οι φορές που έχουν γίνει λανθασμένες μετατροπές στα δίκτυα από προηγούμενους τεχνικούς. Στην συνέχεια ελέγχουμε αν διαθέτει φίλτρο νερού και αν είναι το σωστό. Αν δεν διαθέτει φίλτρο νερού ενδέχεται να υπάρχει πρόβλημα με συσσώρευση αλάτων. Αν είναι παγομηχανή παραγωγής νιφάδων πάγου ελέγχουμε για συσσώρευση αλάτων κοντά στην βάση του εξατμιστή. Αν διαθέτει φίλτρο πιθανότατα θα έχει μαζέψει λάσπη καθώς την κατακρατά από το νερό.
Ελέγχουμε εάν η παγομηχανή λειτουργεί βάση των προδιαγραφών του κατασκευαστή μετρώντας κύκλο ψύξης, ζυγίζοντας τον πάγο, μετρώντας τον χρόνο συγκομιδής και γεμίσματος του νερού. Προσοχή πρέπει να δοθεί στις πλάκες παρασκευής τετράγωνου ή στρογγυλού πάγου καθώς ενδέχεται να διατηρούν πάγο λόγω γραμμικών ρωγμών στα πτερύγια ή να διαχωρίζονται από το πίσω μέρος της πλάκας προκαλώντας επέκταση του χρόνου του κύκλου ψύξης. Για να βεβαιωθούμε ότι έχει επισκευαστεί οποιοδήποτε πρόβλημα παρουσίαζε μία παγομηχανή θα πρέπει να την λειτουργήσουμε για τρεις πλήρεις κύκλους ώστε να επιβεβαιώσουμε την εύρυθμη λειτουργία της.
Στην περίπτωση της προγραμματισμένης συντήρησης μίας παγομηχανής θα πρέπει αρχικά να συμβουλευόμαστε τις οδηγίες του κατασκευαστή. Τυπικά η συντήρηση θα πρέπει να γίνεται κάθε έξι μήνες. Για την διαδικασία καθαρισμού και απολύμανσης θα πρέπει ο κάδος να είναι άδειος. Είναι καλύτερο να γίνεται και ο καθαρισμός και η απολύμανση του κάδου και να μην αφήνεται στον πελάτη ώστε να έχει γίνει σωστά. Ο καθαρισμός και η απολύμανση της μηχανής απαιτεί δύο με τρεις ώρες ανάλογα την μηχανή. Θα πρέπει να προσέχουμε τον τύπο εξατμιστή που διαθέτει ώστε να επιλέγονται τα κατάλληλα χημικά. Ο χημικός καθαρισμός του κυκλώματος του νερού θα πρέπει να γίνεται με βάση τις οδηγίες του κατασκευαστή. Όλα τα αφαιρούμενα τμήματα θα πρέπει να αφαιρούνται και να καθαρίζονται. Αφού ξεπλυθούν απολυμαίνονται. Θα πρέπει πάντα να έχουν ξεπλυθεί από το καθαριστικό χημικό πριν απολυμανθούν.
Στην συνέχεια πρέπει να γίνεται ένας οπτικός έλεγχος στην ηλεκτρική καλωδίωση, στην λειτουργία των ηλεκτρομαγνητικών βαλβίδων, στην παροχή νερού, τις αντλίες και την διαδικασία αποστράγγισης. Πάντα πρέπει να γίνεται έλεγχος για μικρές απώλειες νερού που οδηγούν στη δημιουργία λάσπης και την ανάπτυξη μούχλας, και να αλλάζονται τα φίλτρα εφόσον απαιτείται. Επιπλέον θα πρέπει να καθαρίζεται ο συμπυκνωτής και να ελέγχονται οι ανεμιστήρες του. Αφού ολοκληρωθούν οι εργασίες συντήρησης λειτουργούμε την παγομηχανή για 3-4 κύκλους ώστε να βεβαιωθούμε ότι λειτουργεί σωστά και πετάμε τον πάγο για τυχόν εναπομείνασες ποσότητες χημικών.
Ακολουθεί ένας πίνακας με τα πιο συνηθισμένα προβλήματα, τα πιθανά αίτια και τις απαιτούμενες ενέργειες αντιμετώπισής τους.
Σενάριο Τεχνικής Αξιολόγησης: «Ο Συμπιεστής που "Βουίζει"»
Περιγραφή Προβλήματος & Συμπτώματα
Ο πελάτης αναφέρει ότι το κλιματιστικό (Split Unit 12.000 BTU) λειτουργεί, η εσωτερική μονάδα βγάζει αέρα, αλλά ο αέρας δεν είναι ψυχρός.
Παρατηρήσεις κατά την άφιξη:
Η εσωτερική μονάδα λειτουργεί κανονικά χωρίς κωδικό σφάλματος (σε πρώτη φάση).
Ο ανεμιστήρας της εξωτερικής μονάδας περιστρέφεται.
Ακούγεται ένας περιοδικός μεταλλικός θόρυβος (βούισμα) από την εξωτερική μονάδα κάθε λίγα λεπτά, ο οποίος σταματά απότομα.
Με τη χρήση αμπεροτσιμπίδας στο καλώδιο τροφοδοσίας του συμπιεστή, παρατηρούμε ότι τη στιγμή του «βουίσματος», το ρεύμα (A) εκτινάσσεται (LRA - Locked Rotor Amps) και στη συνέχεια πέφτει στο μηδέν καθώς ενεργοποιείται το θερμικό προστατευτικό.
Αφού διακόψουμε την παροχή ρεύματος, ανοίγουμε το κάλυμμα της εξωτερικής μονάδας. Ελέγχουμε τον πυκνωτή λειτουργίας (Run Capacitor).
Σημάδι βλάβης: Ο πυκνωτής φαίνεται «φουσκωμένος» στο πάνω μέρος του ή παρουσιάζει διαρροή υγρού.
Χρησιμοποιούμε πολύμετρο στη θέση μέτρησης χωρητικότητας (mF). Αφορτίζουμε πρώτα τον πυκνωτή για ασφάλεια.
Αν ο πυκνωτής είναι ονομαστικής αξίας 35μF 5% και η μέτρηση δείχνει 10μF ή O.L., σημαίνει ότι έχει καταστραφεί.
Ο πυκνωτής λειτουργίας παρέχει την απαραίτητη διαφορά φάσης στο βοηθητικό τύλιγμα του συμπιεστή για να ξεκινήσει να περιστρέφεται. Χωρίς αυτόν, ο συμπιεστής αδυνατεί να ξεκινήσει, υπερθερμαίνεται και διακόπτει τη λειτουργία του μέσω του θερμικού.
Αντικατάσταση Πυκνωτή: Τοποθετούμε νέο πυκνωτή με τις ακριβείς προδιαγραφές του κατασκευαστή (π.χ. 35μF στα 450V).
Προσοχή: Μη χρησιμοποιείτε ποτέ πυκνωτή με μικρότερη τάση ή σημαντικά διαφορετική χωρητικότητα, καθώς θα προκληθεί ζημιά στα τυλίγματα του συμπιεστή.
Έλεγχος Επαφών: Καθαρίζουμε και σφίγγουμε τα φισάκια (push-on terminals). Η χαλαρή επαφή προκαλεί σπινθηρισμούς και πρόωρη φθορά.
Δοκιμαστική Λειτουργία: Θέτουμε το μηχάνημα σε λειτουργία και μετράμε το ρεύμα λειτουργίας (RLA). Επιβεβαιώνουμε ότι οι πιέσεις του ψυκτικού υγρού είναι στα επιθυμητά επίπεδα.
Καθαρισμός: Με την ευκαιρία, προβαίνουμε σε καθαρισμό του στοιχείου της εξωτερικής μονάδας, καθώς η υψηλή πίεση συμπύκνωσης λόγω βρωμιάς επιβαρύνει τον πυκνωτή.
Έλεγχος θερμοκρασιακής διαφοράς (ΔT) στην εσωτερική μονάδα.
Ενημέρωση πελάτη για την ανάγκη ετήσιας συντήρησης για την αποφυγή υπερθερμάνσεων.
Περιγραφή Προβλήματος & Συμπτώματα
Το σύστημα λειτουργεί, αλλά η απόδοση είναι εξαιρετικά μειωμένη. Ο συμπιεστής λειτουργεί συνεχώς χωρίς να πιάνει την επιθυμητή θερμοκρασία.
Παρατηρήσεις κατά την άφιξη
Σχηματισμός πάγου στη γραμμή κατάθλιψης (λεπτός σωλήνας) της εξωτερικής μονάδας.
Χαμηλή πίεση αναρρόφησης (Suction Pressure) στο μανόμετρο.
Η εσωτερική μονάδα μπορεί να εμφανίσει κωδικό σφάλματος (π.χ. "EC" ή "F0" ανάλογα τον κατασκευαστή), υποδηλώνοντας έλλειψη αερίου.
Ίχνη λαδιού στις συνδέσεις (ρακόρ) ή στις κολλήσεις.
Σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα, η εύρεση πρέπει να είναι μεθοδική:
Βήμα 1: Οπτικός Έλεγχος & Ηλεκτρονικός Ανιχνευτής
Αναζητούμε κηλίδες λαδιού στα ρακόρ της εσωτερικής και εξωτερικής μονάδας.
Χρησιμοποιούμε ηλεκτρονικό ανιχνευτή διαρροών (Sniffer) σε όλα τα πιθανά σημεία (εκτονωτικές βαλβίδες, βαλβίδες πλήρωσης, κολλήσεις).
Βήμα 2: Δοκιμή με Άζωτο (N2)
Εάν ο ανιχνευτής δεν δώσει σαφές αποτέλεσμα, προχωράμε σε έλεγχο υπό πίεση:
Ανάκτηση του εναπομείναντος ψυκτικού υγρού σε φιάλη ανακύκλωσης (βάσει νομοθεσίας).
Πλήρωση του κυκλώματος με ξηρό άζωτο (N2).
Ανέβασμα πίεσης σταδιακά (π.χ. στα 15 bar και μετά στα 30-35 bar για συστήματα R410A/R32).
Χρήση ειδικού αφρού (Leak Finder) στις ενώσεις. Οι φυσαλίδες θα προδώσουν ακόμη και την πιο μικρή διαρροή.
Μόλις εντοπιστεί το σημείο:
Αν είναι στα ρακόρ: Εκτόνωση του αζώτου, εκ νέου κατασκευή της εκτόνωσης (flare) με σωστό εργαλείο και χρήση ροπόκλειδου.
Αν είναι σε κόλληση: Αποστράγγιση αζώτου και επανασυγκόλληση με ασημοκόλληση (τουλάχιστον 5% Ag) υπό συνεχή ροή αζώτου για την αποφυγή οξειδώσεων στο εσωτερικό του σωλήνα.
Αυτό είναι το πιο κρίσιμο βήμα για τη μακροζωία του συμπιεστή. Το κενό δεν γίνεται απλώς για να φύγει ο αέρας, αλλά για να εξατμιστεί η υγρασία.
Σύνδεση αντλίας κενού διβάθμιας λειτουργίας.
Χρήση ψηφιακού κενομέτρου (Micron Gauge).
Στόχος: Η πίεση να πέσει κάτω από τα 500 microns (ή 0.67 mbar).
Triple Evacuation (προαιρετικά): Σπάμε το κενό με άζωτο στα 1000 microns και ξανατραβάμε κενό, για να διασφαλίσουμε την πλήρη απουσία υγρασίας.
Στα σύγχρονα συστήματα Inverter, η πλήρωση «με το μάτι» ή «με την πίεση» απαγορεύεται.
Χρησιμοποιούμε ηλεκτρονική ζυγαριά ακριβείας.
Ελέγχουμε την ταμπέλα του κατασκευαστή για την ποσότητα (π.χ. 0.85 kg).
Προσθέτουμε το επιπλέον φορτίο αν οι σωληνώσεις υπερβαίνουν το standard μήκος (π.χ. +20g ανά μέτρο).
Το υγρό εισέρχεται πάντα σε υγρή φάση (αναστροφή φιάλης αν δεν έχει σωλήνα εμβάπτισης).
Έλεγχος Superheat (Υπέρθερμης) και Subcooling (Υπόψυξης) για επιβεβαίωση σωστής λειτουργίας.
Συμπλήρωση του δελτίου συντήρησης και του αρχείου διαρροών της εγκατάστασης (ετικέτα με ανεξίτηλη γραφή).